Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan polis memurları, amirler ve çarşı mahalle bekçileri, kamu güvenliğini tesis etmek için gece gündüz fedakarca çalışmaktadır. Ancak bu zorlu meslek icra edilirken, hiyerarşik yapının getirdiği geniş yetkiler kimi zaman idare tarafından hukuka aykırı şekilde kullanılabilmektedir. Somut delillere dayanmayan, adeta bir ceza gibi uygulanan isteğe dışı atamalar (sürgünler) veya usul kuralları çiğnenerek verilen disiplin cezaları emniyet mensuplarını mağdur edebilmektedir. Haksız bir idari işlemle karşı karşıya kalan bir polisin karamsarlığa kapılmadan, anayasal haklarını korumak adına atması gereken stratejik adımlar bulunmaktadır.
İlk Adım: İdari İşlemin Niteliğini Belirlemek ve Süreleri Durdurmak
Hukuka aykırı bir işlem tebellüğ edildiğinde yapılması gereken ilk şey, yasal takvimi doğru işletmektir. İdari yargıda süreler hak düşürücü niteliktedir ve bir günlük gecikme dahi davanın reddine yol açar. Eğer size verilen bir disiplin amiri cezası (kınama, aylıktan kesme vb.) ise, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde bir üst amire veya disiplin kuruluna itiraz etmelisiniz. Eğer atama kararnamesi gibi doğrudan kesinleşmiş bir işlem söz konusuysa veya idari itirazınız reddedilmişse, tebliğ gününü izleyen günden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açmanız gerekir. Bu sürelerin takibinde hata yapmamak ve idarenin usulsüzlüklerini hukuki bir dille mahkemeye sunmak için, süreç boyunca profesyonel bir polis davalarına bakan avukat desteği almak davanın seyrini doğrudan etkileyecektir.
İkinci Adım: Zincirleme Haksızlıkları Tespit Etmek ve Eş Zamanlı Dava Stratejisi
Emniyet teşkilatı uygulamalarında, haksız disiplin cezaları ile isteğe dışı tayinler genellikle birbirini takip eden zincirleme işlemlerdir. Memura önce haksız bir disiplin cezası verilir, ardından "görev yerinde kalması hizmet gereği sakıncalıdır" denilerek başka bir ile nakli gerçekleştirilir. Böyle bir durumda sadece tayin işlemine karşı polis atama iptal davası açmak eksik bir strateji olacaktır. Çünkü idare, mahkemeye vereceği savunmada haklılığını kanıtlamak için personelin aldığı disiplin cezasını öne sürecektir. Bu nedenle asıl haksızlık olan kök nedene, yani disiplin cezasına karşı da süresi içinde polis disiplin cezası iptal davası açılmalıdır. Disiplin cezası mahkemece iptal edildiğinde, atama kararının dayandığı yasal zemin de kendiliğinden çökecektir.
Üçüncü Adım: Telafisi Güç Zararları Engellemek İçin "Yürütmenin Durdurulması" İstemek
Haksız bir atama emri alan polis memuru, idare mahkemesinde dava açmış olsa dahi, mahkeme sonuçlanana kadar yeni görev yerine gitmek ve orada ilişiğini başlatmak zorundadır. Davaların ortalama 6 ay ila 1 yıl sürdüğü göz önüne alındığında, bu durum memurun aile düzenini, çocuklarının okul hayatını ve ekonomik durumunu altüst eder. Bu mağduriyetin önüne geçebilecek tek mekanizma "Yürütmenin Durdurulması (YD)" talebidir. Dava dilekçesinde, işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğacağı ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu somut verilerle (eşin çalışma durumu, çocukların eğitim evrakları veya sağlık raporları) ortaya konmalıdır. Mahkeme YD kararı verdiğinde atama işlemi askıya alınır ve memur eski görev yerinde kalmaya devam ederek davanın esastan sonuçlanmasını bekler. Mahkemenin nihai iptal kararıyla birlikte ise memurun tüm özlük, parasal ve kariyer hakları geriye dönük olarak idare tarafından iade edilir.
İlk Adım: İdari İşlemin Niteliğini Belirlemek ve Süreleri Durdurmak
Hukuka aykırı bir işlem tebellüğ edildiğinde yapılması gereken ilk şey, yasal takvimi doğru işletmektir. İdari yargıda süreler hak düşürücü niteliktedir ve bir günlük gecikme dahi davanın reddine yol açar. Eğer size verilen bir disiplin amiri cezası (kınama, aylıktan kesme vb.) ise, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde bir üst amire veya disiplin kuruluna itiraz etmelisiniz. Eğer atama kararnamesi gibi doğrudan kesinleşmiş bir işlem söz konusuysa veya idari itirazınız reddedilmişse, tebliğ gününü izleyen günden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açmanız gerekir. Bu sürelerin takibinde hata yapmamak ve idarenin usulsüzlüklerini hukuki bir dille mahkemeye sunmak için, süreç boyunca profesyonel bir polis davalarına bakan avukat desteği almak davanın seyrini doğrudan etkileyecektir.
İkinci Adım: Zincirleme Haksızlıkları Tespit Etmek ve Eş Zamanlı Dava Stratejisi
Emniyet teşkilatı uygulamalarında, haksız disiplin cezaları ile isteğe dışı tayinler genellikle birbirini takip eden zincirleme işlemlerdir. Memura önce haksız bir disiplin cezası verilir, ardından "görev yerinde kalması hizmet gereği sakıncalıdır" denilerek başka bir ile nakli gerçekleştirilir. Böyle bir durumda sadece tayin işlemine karşı polis atama iptal davası açmak eksik bir strateji olacaktır. Çünkü idare, mahkemeye vereceği savunmada haklılığını kanıtlamak için personelin aldığı disiplin cezasını öne sürecektir. Bu nedenle asıl haksızlık olan kök nedene, yani disiplin cezasına karşı da süresi içinde polis disiplin cezası iptal davası açılmalıdır. Disiplin cezası mahkemece iptal edildiğinde, atama kararının dayandığı yasal zemin de kendiliğinden çökecektir.
Üçüncü Adım: Telafisi Güç Zararları Engellemek İçin "Yürütmenin Durdurulması" İstemek
Haksız bir atama emri alan polis memuru, idare mahkemesinde dava açmış olsa dahi, mahkeme sonuçlanana kadar yeni görev yerine gitmek ve orada ilişiğini başlatmak zorundadır. Davaların ortalama 6 ay ila 1 yıl sürdüğü göz önüne alındığında, bu durum memurun aile düzenini, çocuklarının okul hayatını ve ekonomik durumunu altüst eder. Bu mağduriyetin önüne geçebilecek tek mekanizma "Yürütmenin Durdurulması (YD)" talebidir. Dava dilekçesinde, işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğacağı ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu somut verilerle (eşin çalışma durumu, çocukların eğitim evrakları veya sağlık raporları) ortaya konmalıdır. Mahkeme YD kararı verdiğinde atama işlemi askıya alınır ve memur eski görev yerinde kalmaya devam ederek davanın esastan sonuçlanmasını bekler. Mahkemenin nihai iptal kararıyla birlikte ise memurun tüm özlük, parasal ve kariyer hakları geriye dönük olarak idare tarafından iade edilir.
